Kan Sulandırıcı İlaç (Kumadin) Kullanımı Hakkında


Kumadin tromboembolik bozuklukları (zararlı pıhtı oluşumu) önlemek ve kontrol etmek için kullanılan kan sulandırıcı, pıhtılaşmayı önleyici bir ilaçtır. Pıhtı oluşumu, yaralandığımızda veya bir yerimiz kesildiğinde bizi kanamadan koruyan normal bir olaydır. Zararlı, istenmeyen pıhtı oluşumu ise damarları tıkayarak inme veya bir kalp krizine yol açabilmektedir. İlaç, karaciğerde K vitamininin etkisini azaltarak sentezleri için bu vitamine gerek duyulan bazı pıhtılaşma faktörlerinin yapılmasını azaltmaktadır. İlacın en önemli yan etkisi fazla miktarlarda alındığı zaman kanamaya eğilimi artırmasıdır. Bu nedenle kanamaya yol açmayacak ve pıhtı oluşumunu azaltacak dozlarda ilacın kullanılması gerekmektedir. İlacın uygun dozlarda alınıp alınmadığının kontrolü protrombin zamanı (PT) testiyle yapılmaktadır. Bazı ilaçlar, hastalıklar ve alınan gıdalar kumadinin etkisini değiştirerek PT testinin sonucunu etkileyebilmektedir. Bu tür konularda herhangi bir değişiklik olduğunda doktorunuza bilgi vererek gerektiğinde kumadinin dozu ayarlanabilecektir. Kumadin tedavisi bazı vakalarda ömür boyu sürerken bazen de 3-6 ayla sınırlı kalabilmektedir.

Kumadin Özellikleri

*Kanın pıhtılaşmasını sağlamak için karaciğerde çeşitli pıhtılaşma faktörleri sentezlenmektedir. Bazı faktörlerin (faktör II, VII, IX ve X) sentezi için K vitamini gerekmektedir. Kumadin K vitamininin etkisini azaltarak bu faktörlerin üretimini sınırlamakta böylece pıhtılaşma sistemini baskılamaktadır.

*Kumadin karaciğer ve böbreklerde parçalanmaktadır. Dolayısıyla karaciğer ve böbrek hastalıklarında ilacın etkisi değişebilmektedir.

*Kumadin kullanılmaya başlandıktan 48 saat sonra en fazla etkisini göstermeye başlar ve bu etki beş güne kadar uzayabilmektedir. Bu nedenle ilaç kesildikten sonra etkisi azalarak da olsa birkaç gün devam edebilmektedir. Kumadinin pıhtı oluşumunu önleyici etkisinin başlaması için yaklaşık üç-beş gün gerekmektedir.

*Kumadin karaciğerde pıhtılaşmayı önleyici etkisi olan ve protein C ve S adı verilen protein yapısındaki maddelerin de üretimini engellemektedir. Kumadin kullanmaya başladıktan kısa süre sonra bu maddelerin sentezinde belirgin azalmalar olacağı için tedavinin ilk 36 saatinde pıhtı oluşumu gözlenebilmektedir. Bu nedenle pıhtılaşmayı önleyici etkisi kısa sürede başlayan heparin adlı ilacın birkaç gün süreyle kumadinle birlikte kullanılması oldukça önemlidir.

*Kumadinin en önemli yan etkisi kanamadır. Ayrıca deride döküntüler, kemik erimesi ve saç dökülmesi gözlenebilir. Tedaviye başlandıktan sonra birkaç gün içinde nadiren de olsa deri nekrozu gelişebilmektedir. Bu tür hastalarda Protein C ve S yetersizlikleri araştırılmaktadır.

Kumadin Tedavisi

Kumadin tedavisinin takibi PT testi ile yapılır. Bununla beraber PT testi hastanın vücudunda var olan kumadin miktarını tam olarak yansıtmayabilir. Kanın alınması ve hazırlanması esnasında yapılan işlemler, kullanılan reaktifin duyarlılığı ve uygulanan metod test sonuçlarını etkileyebilmektedir.

PT testi sonucu ile elde edilen INR düzeylerine göre kumadin dozunun ayarlaması yapılmaktadır. INR düzeyinin yükseldiği durumlarda ilacın kanı sulandırıcı etkisi artmış olup, kanamaya eğilim fazlalaşmıştır. INR’nin düştüğü durumlarda ise ilacın kanı sulandırıcı etkisi azalmış ve pıhtı oluşmaya eğilim artmıştır.

Diyetin Kumadin’e Etkileri

K vitamini kumadinin etkisini azaltmaktadır. Birçok gıda maddesinde değişik miktarlarda bulunan K vitamini kanın pıhtılaşmasına ve kemiklerde kalsiyumun yerleşmesine yardımcı olmaktadır. Günlük K vitamini ihtiyacı 80 mikrogram (mcg) kadardır. Kumadin kullanan hastaların bu miktarlarda K vitaminini diyetle almaları önerilmektedir. Burada hastaların dikkat edeceği en önemli nokta hergün tükettikleri diyet içindeki K vitamini miktarının aynı düzeylerde olmasını sağlamaktır. Özellikle yeşil yapraklı sebze türleri bol K vitamini içermektedir. Diğer sebze türleri normal miktarlarda K vitaminini içerirken meyve, tahıl ve süt ürünleri ve etteki K vitamini miktarları düşüktür. Yeşil ve bitkisel çaylar, balık yağı (A vitamininden zengin olduğu için) A, E, K ve C vitamininden zengin ilaçlar PT testini etkileyebilmektedir. Ayrıca kumadin tedavisi alan hastaların alkolden uzak durmaları ve kafein içeren gıdaları (kahve, çay, kola ve çikolata) azaltmaları önerilmektedir.

Bazı Besinlerde Bulunan K Vitamini Değerleri (100gram)

800-830 mcg : Pazı, kıvırcık lahana
500-540 mcg : Maydanoz
400-440 mcg : Ispanak, brüksel lahanası
300-380 mcg : Semizotu
200-270 mcg : Brokoli, tere, yeşil soğan, kıvırcık, marul
100-170 mcg : Salatalık, kabuklu kuru yemişler
10-50 mcg : Soya fasülyesi, yeşil fasülye, bezelye, dereotu, Q turşu, kırmızı lahana, kivi, havuç, kahve, baharatlar, patates, karnıbahar, mercimek, avakado, barbunya, kabak, kereviz, erik
1-10 mcg : Domates, et ,balık, makarna, peynir, üzüm,ekmek, şeftali, süt, yumurta, kuru soğan, pirinç, pancar.

Şu Durumlarda Hemen Doktorunuzla İletişime Geçin:

– Ateş, kusma, ishal, enfeksiyon
– Ağrı, şişkinlik, huzursuzluk
– Başağrısı, baygınlık, nefes almada zorlanma, göğüs ağrısı veya halsizlik
– Ciddi travma geçirme
– Uzayan kanamalar, burun kanamaları, adet kanamaları
– Kırmızı veya koyu kahverengi idrar
– Kırmızı veya siyah gaita
– Gebe kalma ihtimali veya isteği
– Yeni bir ilaca başlama, değiştirme veya bırakma

Kumadin Kullanılırken Dikkat Edilecekler

– Muayene olduğunuz her doktora kumadin kullandığınızı belirtin
– Diyetinizi değiştirmeyin ve alkol kullanmayın
– Yaralanmaya yol açabilecek aktivitelerden uzak durun
– Birgün ilacınızı almayı unutursanız doktorunuza bilgi verin. Ertesi gün çift kumadin dozu kullanmayın.
– Diş problemlerinizde mutlaka doktorunuza başvurun.

Kumadin Etkisini Artıran Hastalıklar

– Karaciğer hastalığı
– Trombosit azlığı
– K Vitamini yetersizliği
– Hipertiroidizm
– Müzmin diyare

Kumadin Etkisini Azaltan İlaçlar

– Antihistaminikler
– Barbitüratlar
– Fenitoin
– K vitamini
– Karbamazepin
– Oral kontraseptifler
– Kortikosteroidler
– Rifampin

Kumadin Etkisini Artıran İlaçlar

– Allopurinol
– Metotreksat
– Alkol
– Metranidazol
– Amiodaron
– Nalidiksik asit
– Anabolik steroidler
– Naproksen
– Antifungal ilaçlar
– Oksifen butazon
– Aspirin
– Parasetamol Penisilinler
– Danazol
– Propafenon
– Fenilbutazon
– Sefalosporin grubu antibiyotikler
– Fluvoksamin
– Siklofosfamid
– Heparin
– Simetidin
– HMG CoA redüktaz inhibitörleri
– Sulfinpirazon
– İzoniazid
– Tamoksifen
– Ketoprofen
– Tiklopidin
– Kinidin
– Tiroksin
– Klofibrik asit
– Trimetoprim-sulfametoksizal
– Kloramfenikol
– Merkaptopurin

kaynak: Uludağ Üniversitesi
Okunma: 748

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir