Çocuklarda Ateş Nasıl Düşürülür ve Neden Olur?


Ateş, normalin üstündeki vücut ısısıdır. Çocuklarda ateş, çocuk hastalıklarında, özellikle enfeksiyonlarda görülen bir bulgudur. Kendi başına bir hastalık değildir. Çocuk için zararlı değil, hatta yararlıdır. Vücudun enfeksiyonla savaşmasını, bağışıklık sisteminin daha iyi çalışmasını sağlar. Ateşli bir çocuğu değerlendirirken, ateşin yüksekliğinden çok çocuğun genel durumu yol gösterici olmalıdır. Ateşin ne kadar yüksek olduğu, hastalığın ağırlığının bir göstergesi değildir.

Çocuklarda ateşin en sık nedeni olan basit viral enfeksiyonlardır. Viral enfeksiyonlar, 39-40° ateşe neden olabilir. Tam tersine, bazı ciddi hastalıklar da, çok yüksek ateşe yol açmayabilir.

Ateş ölçülürken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri, ateşin nereden ölçüldüğüdür. Ateş makattan, dil altından, koldan, alından ve kulaktan ölçülebilir. Ateş ölçümünde, hangi yöntemin uygulanacağı çocuğun yaşına göre belirlenir. Bebeklerde makattan ölçümler, daha büyük çocuklarda ise, koltuk altından ateş ölçülmesi daha doğru olmaktadır.

Koltuk altı ölçümünde vücut ısısı aşağıdaki aralıklarda değerlendirilir:
Normal Ateş 36.4° – 37.1° C
Orta Ateş 37.2 – 38.9° C
Yüksek Ateş 38.9° – 39.7°
Çok Yüksek Ateş 39.7° C’nin üzeri

Ateş Neden Yükselir?

– Enfeksiyonlar, ateşin en sık nedenidir. Ateş enfeksiyona karşı doğal bir savunma mekanizmasıdır.

– Aşırı giyinme, özellikle yenidoğan bebeklerde ısı kontrolü henüz tam gelişmediğinden, aşırı giyinme ve çevre ısısı gibi etkenlerden daha fazla etkilenirler.

– Aşı uygulamaları sonrası bazen hafif ateş yükselmeleri olabilir.

-Çocukluk dönemi kanserleri ve romatizmal hastalıkları sırasında uzun süren ve dirençli ateş olabilir.

-Bebeklik döneminde diş çıkarma sırasında da, hafif ateş yüksekliği görülebilir. Ancak bunun 38°C üzerinde olması beklenmez.

Ateşin Yükselmesi Vücutta Nelere Yol Açar?

Ateşin yükselmesi sırasında titreme, periferik (el ve ayak gibi uç noktalar) damarlardaki geçici daralmaya bağlı olarak eller ve ayaklarda soğuma gibi belirtiler ortaya çıkar. 37°C üzerindeki her 1 derecelik artışta metabolizma hızı %10-12 artar. Buna bağlı olarak kalp atışları hızlanır, sıvı ve kalori ihtiyacı artar.Tüm bunlar da kalp ve solunum sistemine ek yük getirir.

Doktorun Aranması Gereken Durumlar Nelerdir?

– Eğer orta dereceli ateş, 24 saatten daha uzun sürerse ve ateşten başka burun akıntısı veya öksürük gibi başka hastalık belirtileri yoksa. Bu durumda ateşin nereden kaynaklandığını bulmak gerekebilir.

– Eğer ateşi orta derecede 48 saatten (2 tam gece ve gündüz)daha uzun sürer ve ateş düşürücü ilaçlarla bile düşmezse,

– Eğer çocuğunuzun ateşi 40°C ve yukarıda ise, *Eğer çocuğunuz çok hasta veya açıklayamadığınız hastalık belirtileri taşıyorsa,

– Eğer çocuğunuz birşey içmek istemiyor, çok halsiz görünüyorsa,

– Eğer çocuğunuz ateşli havale geçiriyorsa. Ateşli havale genelde çocuğunuzun ateşi normalden çok yüksek ise görülür. Havale anında çocuğunuzun elleri ve ayakları şiddetli bir şekilde sallanmaya başlar ve gözleri arkaya doğru kayabilir. Ateşli havale genelde 1-5 dakika sürer.

Çocuğunuzun Ateşini Nasıl Düşürebilirsiniz?

1.Çocuğunuzun üstünü açın: Çocuğunuzun ateşi çıkarken titremesi son derece normaldir. “Üşüttüğü için ateşi çıktı” diye üzerini örtmeyin. Tüm gereksiz giysiler çıkartılarak, çocuğun üzerinde yalnız bol bir pijama bırakılmalıdır. Çocuğun cereyanda kalmamasına da özen gösterilmelidir. Kalın giysiler vücut sıcaklığını dışarı geçirmeyerek, çocuğunuzun ateşinin daha da yükselmesine neden olur. Eğer çocuğunuz titriyorsa, onu bir çarşaf veya ince bir havluya sarın.

2.Ilık duş yaptırın: Üzerini açmanıza rağmen çocuğunuzun ateşi 39ºC’nin üzerine çıkıyorsa, hemen doktorunuzu arayın. Bu arada ısıyı hızla düşürmenin yolu da ılık duşa sokmak veya ılık ıslak havlu ile kompres yapmaktadır. Çocuğunuza ılık duş yaptırırken aşağıdaki talimatları uygulamaya özen gösterin. Küveti ılık su ile doldurun. Banyo suyu sıcaklığı 29.4- 32ºC olmalıdır. Buzlu su, ya da çok soğuk su tercih edilmez. Banyo suyuna alkol eklenmez. Çocuğunuzu 15-20 dakika suyun içinde oturtun. Arkaya doğru yatmasına izin vermeyin. Suyu çocuğunuzun kafasından aşağıya dökmeyin. Bir süngeri ıslatarak onu çocuğunuzun vücudunun etrafında gezdirin. Büyük bir havluyu ılık su ile ıslatıp, tüm vücudunu havluya sarın. Sadece eklem yerlerine ılık su ile kompres yapmak yetersiz kalır. Çocuğunuz titremeye başladığı zaman, onu küvetten çıkarın ve bir havlu veya ince bir çarşafa sarın.

3.İlaç verilebilir: Parasetemol ağrı kesicilerde bulunan bir aktif maddedir. Çocukluk döneminde tercih edilen ateş düşürücüler bu maddeyi içermektedir. Çocuklarda hiçbir zaman aspirin ateş düşürücü olarak kullanılmamalıdır. Parasetamol 4-6 saatte bir verilir. Ateş parasetamole rağmen 38,5ºC’nin üzerinde seyrederse, doz aralığını 4 saatten 3 saate almak gerekir. Bu durumda ikinci bir ilaçla parasetamolü dönüşümlü bir şekilde kullanmak gerekir. Aktif maddesi İbuprofen olan ilaçlar, 3 saatte bir aktif maddesi parasetamol olan ilaçlarla dönüşümlü olarak kullanılmalıdır.

4.Odayı havalandırın: Çocuğun bulunduğu oda ısısı 21–22 derece arasında tutulmalı ve havalandırılmalıdır. 5. Yeterli sıvı alımını sağlayın. Ateş sırasında çocuğun sıvı kaybı artacağı için ağızdan yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. Vücuttan sıvı kaybı belirgin olduğunda, enfeksiyon olmaksızın susuzluk ateşi denilen, ateş yükselmesi olacaktır.

Ateş Çok Fazla Olursa Nelere Sebep Olur?

Sıvı kaybı: Sürekli yüksek ısı, bedenin terleme yoluyla aşırı sıvı kaybına neden olur. Kaybolan sıvı yerine konulmazsa, böbrek işlevleri, olumsuz yönde etkilenebilir ve bedenin kimyasal dengesi bozulur.

Havale(Febril Konvülsiyon): 39.7°C üzerindeki ateş, epilepsi benzeri krizlere neden olabilir. Genellikle 1-3 yaşları arasında görülen bu duruma, 5 yaşından büyük çocuklarda ender rastlanır. Havale sırasında çocuk aniden sararır, bilincini kaybeder, vücudu katılaşır, gözleri döner, kol, bacaklarda ve yüzde sarsıntılar olur. Birkaç dakika sonra kriz biter. Çocuk sesli olarak nefes alır, gevşer ve uyur. Çoğu zaman kriz, hafif bir sertleşme, birkaç sarsılma, güçsüz kalıp yere düşme, çok kısa süren bir bilinçsizlik şeklinde ortaya çıkar. Bu hafif krizlerde, gözlerin devrilmesi çocuğun bilincini kaybettiğinin kanıtıdır. Havalenin görünüşü korku vericidir ama tehlikeli değildir. Havale geçiren bir çocuğun ateşini düşürmek gerekir. Üstündeki örtüler kaldırılmalı, 10 dakikalık bir ılık banyo yaptırılmalı, gerekirse banyo birkaç defa tekrarlanmalıdır.

Dikkat:

* Çocuklar için piyasada bulunan ve gribal durumlarda kullanılan A-ferin, Corsal, Peditus gibi ilaçların içinde de parasetamol bulunmaktadır. Bu nedenle bu ilaçları kullanırken, içindeki parasetamol dozu da hesaplanmalı ve günlük doz aşılmadan diğer ateş düşürücü şuruplar ona göre verilmelidir.

* Çocuklar da ateşi düşürmek için kesinlikle ASPİRİN (salisilat içeren ilaçlar) KULLANILMAMALIDIR. Çünkü çocuklarda aspirin kullanımı, beyin ve karaciğer hasarına yol açabilir.(Reye sendromu) Aspirin aynı zamanda karın ağrısı, midebarsak kanamaları, alerjik reaksiyonlar ve salisilat zehirlenmelerine yol açtığı için çocuklarda kullanılması sakıncalıdır.

* Ateşi düşürmek için asla alkol kullanılmamalıdır.

* Üşüyebilir korkusu ile giysilerini çıkartmamak, hatta daha çok giydirmek hatasına düşülmemelidir.

* Ateş düşürücü ilaç, uygun aralıklarla ve doğru dozda kullanılmalıdır.

kaynak: ODTÜ Özel Mersin Okulları
Okunma: 1037

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir